توسعه کریدور ریلی ایران - افغانستان - چین گامی مهم در تقویت دیپلماسی اقتصادی و افزایش سهم حملونقل ریلی ایران در تجارت جهانی است جوان آنلاین: اتصال ریلی ایران به چین از طریق افغانستان که طرح ابتکاری کشورمان است، مسافت حملونقل کالا از چین به ایران را تا حدود ۵۰ درصد کاهش داده و امکان حرکت مستقیم قطارها تا اروپا را فراهم میکند. طرح مطالعاتی ساخت پروژه راهآهن هرات – مزارشریف، که تکمیلکننده این کریدور ریلی است، توسط ایران خاتمه یافته و اکنون وارد مرحله یکپارچهسازی طرحهای مطالعاتی و بازطراحی مسیر کلی شده است. مراحل طراحی، اجرا و مدیریت ساخت این راهآهن توسط ایران و با تأمین مالی دولت افغانستان به ارزش ۲ میلیارد دلار انجام خواهد شد.
پروژه راهآهن هرات – مزارشریف، که تکمیلکننده کریدور ریلی ایران – افغانستان – چین است، یکی از راهبردیترین پروژهها میان دو کشور ایران و افغانستان و منطقه است. این کریدور ریلی به طور مستقیم، شبکه راهآهن ایران را با عبور از خاک افغانستان به یکی از بزرگترین قدرتهای اقتصادی و صنعتی جهان، یعنی چین، متصل
میکند.
سال گذشته، در اجلاسیه مشترک مقامات جمهوری اسلامی ایران و افغانستان، راههای گسترش همکاریهای اقتصادی، حملونقل ریلی و توسعه بخش معدن میان دو کشور مورد بررسی قرار گرفت و تفاهمنامه همکاری ایران و افغانستان برای توسعه زیرساختهای ریلی و معدنی افغانستان به امضا طرفین رسید.
در این خصوص، رئیس کنسرسیوم توسعه ریلی افغانستان با اشاره به هدفگذاری ۲ میلیون تنی ترانزیت و صادرات در سال ۱۴۰۵، اظهار داشت: توسعه این کریدور گامی مهم در تقویت دیپلماسی اقتصادی و افزایش سهم حملونقل ریلی ایران در تجارت جهانی است. مصطفی رضایی افزود: خط آهن «هرات - مزارشریف - واخان» به عنوان یک پروژه راهبردی، با اتصال ریلی چین به اروپا و غرب آسیا از طریق افغانستان - ایران - ترکیه، نقش مهمی در توسعه تجارت و ترانزیت منطقه و جهان ایفا خواهد کرد.
وی از آغاز رسمی ساخت پروژه راهآهن هرات – مزارشریف توسط ایران خبر داد و گفت: ساخت فاز نخست اجرایی پروژه راهآهن هرات – مزارشریف از روزنک تا کوشک ولایت هرات به طول حدود ۱۰۰ کیلومتر آغاز شد و این مسیر ریلی آن تعیین شد.
وی ادامه داد: چند روز گذشته همراه با هیئت فنی کنسرسیوم توسعه ریلی افغانستان عازم هرات شدیم و با «شیخ نور احمد اسلامجار» والی هرات دیدار داشتیم و در این دیدار جزئیات ساخت فاز اول پروژه راهآهن هرات - مزارشریف مورد بررسی قرار گرفت و همچنین گزارشی از انتقالات اموال تجاری انجامشده از محور ریلی خواف – هرات ارائه شد و در این جلسه بر افزایش حجم انتقالات در این مسیر ریلی ایران و افغانستان تأکید شد.
سال گذشته بیش از ۶۳ قطار از چین به مقصد ایران و اتحادیه اروپا به کشورمان وارد شده و این روند همچنان ادامه دارد. این در حالی است که سال ۱۴۰۳ فقط هفت قطار در این مسیر سیر کرد. امضای تفاهمنامههای ششجانبه برای تعریف تعرفه مشترک در کشورهای طول مسیر و سایر اقدامات، شاخه جنوبی کریدور شرق به غرب از مسیر ایران را فعالتر خواهد کرد.
پیشبینی میشود با توافقات انجام شده بین ۶ کشور مسیر چین به اروپا، تردد قطارها در این مسیر به سالانه ۳۰۰ قطار افزایش یابد.
احداث خط آهن هرات - مزارشریف توسط ایران
در همین زمینه، شهریار نقیزاده، مدیرکل بازرگانی خارجی راهآهن جمهوری اسلامی ایران، در گفتوگو با ایرنا افزود: راهآهن جمهوری اسلامی ایران ایدهای را مطرح کرده است که میتواند به بهبود روابط تجاری و حملونقل بین ایران و چین کمک کند. بر اساس این طرح، اتصال ریلی ایران به چین از طریق افغانستان با استفاده از ریل نرمال (عرض ۱۴۳۵ میلیمتر) میتواند مشکلات مربوط به ترانزیت کالا در مرزهای چین با قزاقستان و ترکمنستان را برطرف کند.
این مقام مسئول راهآهن بیان داشت: این طرح به گونهای طراحی شده که قطارها بدون نیاز به تعویض بوژی یا انتقال کالا از واگن عریض به واگن نرمال، از چین تا اروپا به صورت مستقیم حرکت کنند.
وی خاطرنشان کرد: این ایده مورد استقبال طرفین قرار گرفته و هماکنون کارهای کارشناسی برای سرمایهگذاری در این زمینه در حال انجام است.
نقیزاده تصریح کرد: توسعه خط ریلی افغانستان به شکل نرمال نه تنها مزایای اقتصادی دارد، بلکه وابستگی سیاسی افغانستان به شبکه ریلی ایران را نیز تقویت میکند.
وی اظهار داشت: این پروژه شامل ساخت ۶۴ کیلومتر خط ریلی تا هرات و ادامه آن تا مزارشریف است که در نهایت از طریق منطقه واخان به ایالت سینکیانگ چین متصل خواهد شد.
مزیت مسیر جدید از نظر کوتاه شدن زمان و کاهش هزینهها
مدیرکل بازرگانی خارجی راهآهن معتقد است: مسیر جدید از نظر زمان و هزینه نسبت به مسیرهای فعلی که در دو نقطه نیاز به ترانشیپ کالا دارند، مزیتهای قابل توجهی خواهد داشت.
وی یادآور شد: در حال حاضر، کالاها در مرز چین و قزاقستان و همچنین مرز ترکمنستان و ایران دچار ترانشیپ میشوند که این امر افزایش زمان حملونقل و هزینهها را به دنبال دارد. ترانشیپ به معنای حملونقل محموله به مقصد میانی و سپس به مقصد اصلی است.
نقیزاده ادامه داد: با اجرای این طرح، انتظار میرود که مسافت حملونقل کالا از چین به ایران حدود ۵۰ درصد کاهش یابد و امکان حرکت مستقیم قطارها تا اروپا فراهم شود. این پروژه میتواند تحولی در عرصه حملونقل ریلی منطقه ایجاد و روابط تجاری بین ایران و چین را تقویت کند.